
Zachowek – Co warto wiedzieć?
2025-01-02
Ile lat po śmierci należy się zachowek?
2025-01-04Zachowek a darowizna
Zachowek jest instytucją prawa spadkowego, która ma na celu ochronę najbliższych krewnych przed całkowitym pominięciem ich w testamencie. Przysługuje on m.in. dzieciom, małżonkowi oraz rodzicom zmarłego, którzy mogą domagać się części spadku, nawet jeśli testament zastrzega dla nich nic. Jednym z istotnych zagadnień związanych z zachowkiem jest wpływ darowizn dokonanych za życia spadkodawcy na wysokość tej należnej części spadku.
Wpływ darowizny na zachowek
Darowizny dokonane przez spadkodawcę za jego życia mogą wpłynąć na wysokość zachowku, który przysługuje osobom uprawnionym. Przy obliczaniu zachowku bierze się pod uwagę wszystkie darowizny, które spadkodawca przekazał w czasie swojego życia, w szczególności te, które miały miejsce przed śmiercią. Jeżeli darowizna została przekazana na rzecz osoby, która jest uprawniona do zachowku, jej wartość zostaje wliczona do masy spadkowej. W praktyce oznacza to, że spadkobiercy mogą domagać się wyrównania tej różnicy, jeśli darowizna była zbyt duża w stosunku do ich części w spadku.
Przykład
Załóżmy, że ojciec darowuje córce mieszkanie, a następnie umiera, pozostawiając testament, w którym pozostałe dzieci nie otrzymują nic. Wartość mieszkania, które córka otrzymała za życia ojca, będzie uwzględniona przy obliczaniu zachowku. Pozostałe dzieci mogą domagać się wyrównania tej darowizny w ramach zachowku, jeśli wartość darowizny w znaczący sposób przekroczyła ich ustawową część spadku.
Darowizny dokonane tuż przed śmiercią
Darowizny dokonane bezpośrednio przed śmiercią spadkodawcy mogą być szczególnie problematyczne. W przypadku, gdy spadkobiercy uznają, że darowizna została dokonana z zamiarem pokrzywdzenia ich prawa do zachowku, mogą podjąć próbę jej zakwestionowania. W takich sytuacjach sąd może uznać, że darowizna miała na celu zmanipulowanie podziału majątku, a darowiznę należy włączyć do masy spadkowej, co wpłynie na wysokość zachowku.



