Od jakich darowizn trzeba zapłacić zachowek?

Zachowek to kwota, którą osoby najbliższe, takie jak dzieci, małżonek czy rodzice, mogą domagać się od spadkobierców, jeśli zostały pominięte w testamencie lub otrzymały mniej niż wynosi ich część ustawowa. Jednym z ważniejszych aspektów związanych z zachowkiem jest wpływ darowizn dokonanych przez spadkodawcę za jego życia. Darowizny te mogą wpłynąć na obliczenie zachowku, a w niektórych przypadkach mogą także wiązać się z koniecznością zapłaty tego świadczenia.

Darowizny wliczane do masy spadkowej

Zasadniczo, przy obliczaniu zachowku, należy uwzględnić wszystkie darowizny, które spadkodawca przekazał swoim bliskim przed śmiercią. Oznacza to, że nawet jeśli darowizna nie została uwzględniona w testamencie, jej wartość będzie brana pod uwagę przy obliczaniu należnego zachowku dla pozostałych spadkobierców.
 
Darowizny przekazane osobom, które są uprawnione do zachowku (np. dzieciom), mogą zmieniać wysokość zachowku, ponieważ ich wartość jest doliczana do masy spadkowej. W przypadku, gdy wartość darowizny przekracza część spadku, która przypadłaby danej osobie, pozostałe osoby mogą domagać się wyrównania tej różnicy, czyli zapłaty zachowku.

Kiedy trzeba zapłacić zachowek?

Zachowek jest zobowiązaniem, które może dotyczyć darowizn w przypadku, gdy:

1. Darowizny na rzecz osób uprawnionych do zachowku – Jeśli spadkodawca przekazał za życia coś na rzecz swoich dzieci, małżonka, czy rodziców, wartość tej darowizny może wpłynąć na wysokość zachowku. Jeśli darowizna była zbyt duża, osoby pominięte w testamencie mogą domagać się wyrównania tej różnicy.
2. Darowizny dokonane przed śmiercią spadkodawcy – Darowizny, które zostały przekazane bezpośrednio przed śmiercią spadkodawcy, mogą być szczególnie problematyczne. Jeżeli spadkobiercy uznają, że darowizna została dokonana z zamiarem pokrzywdzenia ich prawa do zachowku, mogą próbować ją zakwestionować. W takim przypadku, sąd może zdecydować, że darowizna powinna zostać uwzględniona w masie spadkowej i wliczona do wartości spadku, co wpłynie na wysokość zachowku.
3. Zachowek a darowizny przekazane osobom, które nie są uprawnione do zachowku – Jeżeli darowizna została dokonana na rzecz osób spoza grona uprawnionych do zachowku (np. rodzeństwa), jej wartość nie będzie wpływać bezpośrednio na obliczenie zachowku. Jednakże w sytuacji, gdy darowizna zaniża ogólną wartość spadku, może to mieć wpływ na sposób podziału majątku.

Przykład:

Jeżeli ojciec daruje jednej córce mieszkanie warte 200 tys. zł, a po jego śmierci w testamencie pozostałe dzieci nie otrzymują nic, wartość tej darowizny będzie uwzględniona przy obliczaniu zachowku. Pozostali spadkobiercy (np. inne dzieci) mogą domagać się wyrównania tej darowizny, by otrzymać część spadku, do której mają prawo.

Zachowek jest obowiązkiem, który może dotyczyć darowizn, jeżeli spadkodawca przekazał coś na rzecz osób uprawnionych do zachowku. Wartość darowizn dokonanych za życia spadkodawcy będzie doliczana do masy spadkowej, a osoby pominięte mogą domagać się wyrównania tej różnicy. W przypadku darowizn dokonanych tuż przed śmiercią spadkodawcy, możliwe jest zakwestionowanie ich przez innych spadkobierców, którzy mogą uznać, że miały one na celu zaniżenie ich części spadku. Dlatego przy planowaniu darowizn oraz rozliczaniu zachowku, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie spadkowym.